POGODA

Reklama


Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [21.11.2011, 07:20:59] • Świnoujście

Ulice Świnoujścia (1)

Ulice Świnoujścia (1)

Plac Wolności około 1860 roku.(fot. Archiwum autora )

Po omówieniu historii połączeń drogowych miasta, zamierzam z kolei przedstawić sprawę wewnętrznej jego zabudowy a więc ulic. Kiedy i jak powstawały, jak zmieniał się ich wygląd, a wreszcie nazwy.

W powstającej w XVIII wieku portowej osadzie, dzisiejszym Świnoujściu, dwie pierwsze, głownie wtedy ulice, wychodziły z obecnego Placu Wolności, gdzie znajdowała się najważniejsza wówczas w portowej osadzie instytucja -Urząd Licencyjny. W jego gestii leżało przyznawanie licencji oraz zezwoleń handlowych i żeglugowych , a nawet przydział działek i materiałów budowlanych. Gdy zarządca licencyjny Kühl z niego wychodził, miał do wyboru tylko dwie ścieżki; jedna wiodąca bezpośrednio do kościoła w Westswine, druga do brzegu Świny, w kierunku przystani statków i łodzi.

Ulice Świnoujścia (1)

Obecne ulice Bohaterów Września i Grunwaldzka naniesione na plan z połowy XVIII wieku. Zarysowana linia brzegowa faktycznie tak przebiegała.(fot. Archiwum autora )

Tak więc w sposób naturalny powstał zarys osi nowego miasta: kościół - dom licencyjny - przystań portowa, to były trzy punkty, miedzy którymi wówczas trwał ruch. Piloci i kapitanowie osiedlali się między portem a domem licencyjnym i tak powstała już w 1748 roku ulica którą nazywano potocznie Lotsenstrasse - ulica Pilotów. Ich przedstawiciele zamieszkiwali siedem domów, dochodząc aż do morza, którego brzeg wówczas znajdował się w okolicach obecnego Kapitanatu Portu. Ta pierwsza i najważniejsza wówczas ścieżka a później ulica, to dzisiejsza ulica Bohaterów Września. Druga droga, dała początek dzisiejszej ulicy Grunwaldzkiej. Ponieważ prowadziła do starego kościółka w wiosce West-Swine, otrzymała nazwę Grosse Kirchenstrasse. Dla wyjaśnienia, ta wioska, a raczej mała, nadbrzeżna osada, położona była gdzieś w rejonie dzisiejszych ulic Łużyckiej i Lutyckiej i późnej włączona została do nowopowstałego miasta.

Ulice Świnoujścia (1)

Sieć ulic Świnoujścia w początkach XIX w. (fot. Archiwum autora )

W 1750 r. teren przeznaczony pod zabudowę mieszkalną na stronie zachodniej, został przemierzony, sporządzony też został projekt zabudowy powstającego miasta. Wtedy też zostały ostatecznie wytyczone, dwie podstawowe, wymienione już osie kompozycyjne nowego ośrodka, jak również dwa centralne place: wówczas bez nazwy a obecnie Plac Wolności i Słowiański. Od nich zaprojektowano uliczki i kwartały pod dalszą zabudowę. Najszybciej oczywiście zajęte zostały działki wokół centralnych placów, dwóch głównych ciągów ulicznych i wzdłuż nurtu Świny. Osiedlali się tu wówczas głownie urzędnicy portowi, rzemieślnicy różnych specjalności, oraz reprezentacji morskich zawodów. Obok nich pojawili się tu także kupcy i rzemieślnicy usługowi, którym zagwarantowana została swoboda działania.

Ulice Świnoujścia (1)

Świnoujście w 1828 r. Jeszcze przez wiele lat miasto nie wychodziło poza zaznaczony na planie obszar. (fot. Archiwum autora )

Przez wiele dziesięcioleci obszar miasta nie wyszedł poza granice nakreślone planami z lat 1750 - 81. Jego centrum znajdowało się cały czas w rejonie głównych placów: Wolności, Słowiańskiego, a od początku XIX wieku także Placu Rybaka, przy którym stanął ratusz miejski. W ich rejonie i przylegających ulic, wreszcie bulwaru noszącego dziś nazwę Wybrzeża Władysława IV, już w latach czterdziestych XIX w. stanęły hotele „Trzy Korony” ( późniejszy „Dom Rybaka”) i hotel „Pruski” oraz szereg innych, okazałych budowli. Pisano wówczas, że w tym rejonie zabudowa Świnoujścia przypomina Szczecin a nawet Kopenhagę.

Ulice Świnoujścia (1)

Wielkomiejski niemal widok świnoujskiego bulwaru. Litografia W. Loeillot, 1855.(fot. Archiwum autora )

Wyjście zabudowy miejskiej poza granice zakreślone w pierwotnych planach, nastąpiło dopiero w wyniku uzyskania połączenia kolejowego i wprowadzenia do miasta od zachodu, linii kolejowej. Budowa dworca kolejowego obecnie przy ulicy Grunwaldzkiej 54 ( Hauptbahnhof ) oraz dodatkowo dworca zdrojowego (Badbahnhof), przy ulicy Wojska Polskiego, uczyniły atrakcyjnymi dla budownictwa parcele, położone w obu tych kierunkach. Dość też szybko, zabudowane zostały ciągi ulic obecnej Konstytucji 3 Maja ,Grunwaldzkiej i Matejki, oraz przylegające do nich boczne odgałęzienia ulic.

Ulice Świnoujścia (1)

Ulica Grunwaldzka; budynki powstałe na przełomie XIX i XX wieku. (fot. Archiwum autora )

W ten sposób, miasto faktycznie połączyło się z terenami dawnej wioski Westswine, a równocześnie przesunęło też mocno swe granice, w kierunku zachodnim. Powstająca zabudowa, swym charakterem odbiegała już naturalnie od tej XVIII-wiecznej, parterowej. Ulice zabudowywano już kamieniczkami 2-3 kondygnacyjnymi, zróżnicowanymi w stylistyce architektonicznej. O dalszej rozbudowie miasta napiszę w odcinku kolejnym.

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 30, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-25 z 30

Dskjd • Sobota [20.09.2014, 07:00:51] • [IP: 190.201.196.***]

Karolina - Cudowne zdjecia, ntaura jest niesamowita masz urocza mala modelke Nie ma nic piekniejszego jak mozliwosci pokazywania naszym malusinskim takich wlasnie zakatkow swiata. Niezapomniane chwile.

Pseudonim • Niedziela [27.11.2011, 23:33:18] • [IP: 31.63.220.***]

Ale misja. I co mam powiedzieć, że co?

Iza i Tadeusz ze Szczecin • Niedziela [27.11.2011, 22:24:35] • [IP: 83.168.106.**]

Nleży skoczyć do biblioteki w Heringsdorfie-ta najbliżej.

Pseudonim • Niedziela [27.11.2011, 15:44:43] • [IP: 31.63.220.***]

Skąd taki pamiętnik wytrzasnąć?

Iza i Tadeusz ze Szczecin • Niedziela [27.11.2011, 13:10:52] • [IP: 83.168.106.**]

Przed wojną, ul.Matejki w Swinoujściu nazywała się Gadebuschstr.Sprawdzaliśmy w słownikach co to słowo oznacza-bez rezultatu.Aż któregoś dnia wpadł nam w ręce pamiętnik 10 letniej niemieckiej dziewczynki Gagebusch, córki burmistrza Swinoujścia z XIX w.Fascynująca laktura.Zachęcamy wszystkich Swinoujszczan do jej przeczytania!O ile sobie dorze przypominamy to na pierwszym planie tego zdjęcia jest właśnie dom burmistrza Gadebuscha, któr mieścił się przy dzisiejszym placu Wolności.Pozdrawiamy pana dr Plucińskiego!

Iza • Niedziela [27.11.2011, 10:08:38] • [IP: 93.94.188.***]

Uwielbiam te artykuły, dotyczące historii naszego miasta, wielkie dzięki:)

Alk • Środa [23.11.2011, 23:26:12] • [IP: 217.97.193.***]

Pozdrawiam Pana Doktora.Jak zawsze fachowość i profesjonalizm w przedstawianiu historii naszego miasta.Pozdrowienia dla wszystkich miłośników" starego Świnoujścia.

Gość • Środa [23.11.2011, 23:13:32] • [IP: 192.168.97.**]

Zdjecie pochodzi z roku 1870 a nie jak ktos blednie podpisal 1860. Tak naprawde nie ma pewnosci ktora strone pl Wolnosci przedstawia. Prawdopodobne jest ze jest to widok w kierunku dzisiejszej ulicy Pilsudskiego. Buduynek po prawj poczta nie jest ale byc moze zostanie wkrotce rozebrany i na jego miejscu powstanie poczta

Gość • Środa [23.11.2011, 15:25:03] • [IP: 88.156.235.**]

Mi się wydaje że na pierwszym zdjęciu jest widok na ul. Grunwaldzką ale nie wiem czy tak jest. a przedostatnie zdjęcie z którego miejsca było robione? Jakoś nie mogę skojarzyć.

Gość • Środa [23.11.2011, 11:56:41] • [IP: 88.156.234.***]

PaSo mozesz sie mylic bo budynek poczty powstal w 1878 roku a pod zdjeciem data 1860. ..Moze to byc widok na ulGrunwaldzka.

Gość • Środa [23.11.2011, 11:12:27] • [IP: 41.210.30.***]

nie prawda

Była warszowianka • Środa [23.11.2011, 09:43:45] • [IP: 178.238.253.**]

Wspaniałe są te wszystkie historie opisane przez Pana Józefa, czyta się z przyjemnością. Wielkie DZIEKUJE!. Komentarze tutaj też są jakieś inne, cieplejsze bez zawiści i obrażania innych, prawda?

Gość • Wtorek [22.11.2011, 22:51:35] • [IP: 192.168.96.**]

nie mylisz sie

PaSo • Wtorek [22.11.2011, 19:50:12] • [IP: 46.115.21.***]

Na pierwszym zdjęciu jest to widok z Placu Wolnosci w stronę ul. Piłsudskiego. Po prawej widać budynek poczty a po lewewj nie ma jeszcze budynku gdzie teraz mieści się bar " Neptun".Mam nadzieje ze się nie mylę.

Gość • Wtorek [22.11.2011, 15:54:25] • [IP: 87.58.220.**]

czy ktoś wie czy na 1-szym zdjeciu jest widok w ulice bohaterów czy grunwaldzką??

Gość zamorski • Wtorek [22.11.2011, 14:50:01] • [IP: 83.21.187.*]

Miałem na myśli stan umysłu, a nie jak mylnie zrozumiano, punkt na mapie.

Gość • Wtorek [22.11.2011, 14:10:06] • [IP: 88.156.232.***]

Jaka osada przecież nasze Świnoujście to jedno z największych miast Polski (8 w kraju).

Gość • Wtorek [22.11.2011, 12:43:52] • [IP: 88.156.234.***]

190, masz racje, moze to jakis Prusak ?

Gość • Wtorek [22.11.2011, 09:21:26] • [IP: 80.245.190.***]

Gość zamorski • Poniedziałek [21.11.2011, 23:22] • [IP: 83.11.59.***] Osada rybacka, ot i całe Swinoujście.>>>>> nie wiem kiedy byles ostatni raz w Swinoujsciu. Byc moze w XVIII w, bo w chwili obecnej Swinoujscie, osady rybackiej raczej nie przypomina.

Gość zamorski • Poniedziałek [21.11.2011, 23:22:21] • [IP: 83.11.59.***]

Osada rybacka, ot i całe Swinoujście.

Gość • Poniedziałek [21.11.2011, 20:24:19] • [IP: 85.182.12.***]

SUPER!! szkoda ze nie ucza o tym w szkole!!

Gość • Poniedziałek [21.11.2011, 15:55:06] • [IP: 88.156.234.***]

Kto sie dokladnie interesuje miastem i jest mieszkancem od lat napewno wiedzial o tym przyrzadzie. Kiedys do budki przychodzil taki wysoki pan i cos kontrolowal regularnie chyba nawet kilka razy dziennie. ale to bylo bardzo wiele lat temu. Zacumowana byla rowniez tam pod ta budka lodka , niezle miejsce do zabawy w marynarza. ..

Gość • Poniedziałek [21.11.2011, 14:52:14] • [IP: 217.97.193.***]

Tak, chodzi o tą budkę. Tyle, że ona nigdzie nie wpadnie - ma się całkiem dobrze i jest solidnie posadowiona. Dziwnie wygląda bo stoi nie na nabrzeżu a nad łatą mareografu, naturalną koleją rzeczy wystając poza obrys nabrzeża. Polecam lekturę lokalnej Wyborczej - czasem by dowiedzieć co dzieje się w Świnoujściu trzeba sięgnąć do mediów szczecińskich, bo lokalne" nie dają rady" ;))

• Poniedziałek [21.11.2011, 13:36:46] • [IP: 79.162.129.***]

21.11.2011, 11:24 - Czy mowa o niebieskiej budce nie opodal Kapitanatu Portu, która lada dzień wpadnie do wody?

Gość • Poniedziałek [21.11.2011, 11:28:49] • [IP: 83.21.151.***]

Dziękuję bardzo za miłą lekturę.

Oglądasz 1-25 z 30
■ Do niebezpiecznej sytuacji doszło w piątek około godziny 18.00 na ulicy Chrobrego w Świnoujściu. Ze zbiornika w aucie wyciekało paliwo! Kierowca Skody zaparkował swoje auto w zatoczce ■ Bardzo nietypowe zgłoszenie dotyczące kradzieży mienia otrzymali we wtorkowy wieczór policjanci z Komendy Miejskiej Policji w Świnoujściu. Jak ustalili funkcjonariusze będący na miejscu zdarzenia, 20-letni mężczyzna oraz jego 22-letni kompan, najpierw wezwali Zespół Ratownictwa Medycznego, a następnie w drodze do szpitala w Świnoujściu, okradli kartkę z jej wyposażenia. Cały proceder wyszedł na jaw w szpitalu, gdy mężczyźni wyszli z karetki. Pod odzieżą 20-letniego mężczyzny ratownicy medyczni dostrzegli farelkę pochodzącą z ich pojazdu służbowego, natomiast jego dwa lata starszy kompan pod kurtką posiadał 20 bandaży ■ Niekończący się problem z wodą pitną w Świnoujściu. Zobacz fotogalerię! ■ PEC sprawdza szczelność rur. Zauważyłeś kolorową wodę – zadzwoń pod 993 ■ Coś płoszy ryby. Okonie szaleją. Wygląda to niesamowicie. Jakby w wodzie powstał jakiś wir. Na Basenie Północnym, tuż przy budynku obsługi mariny rybacy zaobserwowali coś na kształt gejzerów… z ryb ■ W Świnoujściu notorycznie brakuje karetek. Bardzo często rolę ratowników przejmują strażacy, którzy udzielają pierwszej pomocy lub zabezpieczają poszkodowanych do czasu przyjazdu ambulansu. W sobotni wieczór znów zabrakło karetki pogotowia. Tuż po godzinie 22.00 na ulicę Bohaterów Września przy Placu Wolności zajechał wóz strażacki. Poproszono strażaków, ponieważ akurat nie było wolnej karetki, a osoba potrzebująca pomocy nie mogła czekać. Z relacji świadka dowiadujemy się: - Na deptak znowu przyjechali strażacy a nie pogotowie, właśnie komuś pomagają. Na chodniku leżał poszkodowany, strażacy na noszach wnieśli go do środka i czekają ■ Pierwsze dziecko urodzone w 2020 roku w Polsce, przyszło na świat w Świnoujściu!!! ■ Nowy, 2020 rok powitaliśmy przeważnie w domach, na prywatnych imprezach i spotkaniach, w gronie rodziny lub znajomych. Byli jednak i tacy, którzy mimo braku przygotowanego, miejskiego Sylwestra, postanowili wyjść naprzeciw nadchodzącemu 2020. Spotkać ich było można na sylwestrowych spacerach, na ulicach miasta oraz nad morzem. Zmierzając ku plaży część liczyła mimo wszystko na bogatsze niż w centrum fajerwerki. I choć pojedyncze wybuchy słychać było do białego rana, to były one efektem „prywatnej inicjatywy” mieszkańców ■ Dramatyczna sytuacja w szpitalu. Czy oddział wewnętrzny zostanie zamknięty? Trudno sobie wyobrazić szpital bez tego oddziału, a jednak to właśnie on ma dziś największe problemy. Na oddziale wewnętrznym szpitala miejskiego w Świnoujściu pracuje za mało lekarzy! Na oddziale chorób wewnętrznych na stałe pracuje trzech lekarzy (w tym jeden w niepełnym wymiarze). Dodatkowo oddział wspiera czterech internistów, którzy przyjeżdżają tylko na dyżury ■ Policjanci pełniący służbę na terenie miasta Świnoujście interweniowali w dniach od 24 grudnia do 27 grudnia, 73 razy, w tym zawartych jest 9 interwencji domowych. Interwencje policjantów dotyczyły przede wszystkim zakłócania spoczynku nocnego, kradzieży, zdarzeń drogowych, osób bezdomnych a także nieporozumień pomiędzy domownikami - informuje st. post. Kamil Zwierzchowski ■ Joanna Agatowska: 180 milionów długu, które pojawi się w budżecie miasta nie może zostać przez nas zbagatelizowanie. Kredyt zaufania jednak, którym obdarzyli prezydenta mieszkańcy w poprzednich wyborach nakazuje nam zaczekać na realizację planów.Stabilność budżetu jest niewielka, musimy wszyscy mocno postarać się by go nie nadwyrężyć ■ Ryszard Teterycz: "Powinniśmy wystąpić do rządu o zmniejszenie obciążeń miasta skalą wkładu własnego miasta w budowę tunelu!" ■ Góreczny do prezydenta: "obiecywał pan prezydent bezpłatne żłobki...". prezydent do Górecznego: "jeśli chodzi o środki na realizację pana pomysłu, czy się znajdą(?)-odpowiadam: nie znajdą się!" ■ Wiesław G óreczny: "zrzucanie odpowiedzialności za utrzymanie sfery edukacji oraz ochrony zdrowia na samorząd jest niekonstytucyjne!" ■ Wiesław góreczny: "kiedyś miasto dotowało edukację finansowaną przez Państwo, obecnie Państwo dofinansowuje utrzymywane przez samorząd szkoły" ■ Najważniejszym projektem nad którym obradują radni jest propozycja budżetu miasta na rok 2020 ■ Szczegóły ograniczeń ruchu na ulicy Wojska Polskiego. We wtorek 17 grudnia 2019r. wprowadzone zostaną tymczasowe zmiany w organizacji ruchu drogowego na ulicy Wojska Polskiego. Wyłączona z ruchu zostanie połowa ulicy Wojska Polskiego na odcinku od skrzyżowania z ulicą Siemiradzkiego do skrzyżowania z ulicą Leśmiana ■ Na terenie ogródków działkowych zmarł mężczyzna. 12 grudnia około godziny 8.00 policja otrzymała zgłoszenie, że na działkach, z prawej strony (jadąc w kierunku Gartz), znajduje się mężczyzna. Nie dawał oznak życia. Policjanci wezwali pogotowie. - Zespół ratownictwa nie podejmował żadnych czynności reanimacyjnych. Mężczyzna już nie żył. Był w wieku 60 lat – mówi rzecznik pogotowia Paulina Targaszewska ■ Kolejna beczka z substancją chemiczną wydobyta z dna. Na torze wodnym Szczecin - Świnoujście oprócz obiektów zawierających w sobie materiały wybuchowe znajdowane są również pojemniki ze środkami chemicznymi. Tym razem marynarze 8. Flotylli Obrony Wybrzeża wydobyli pojemnik z nieznaną zawartością, który zostanie zneutralizowany przez wyspecjalizowane pododdziały wojsk chemicznych. Operacja została przeprowadzona w piątek, 13 grudnia ■ Dorota Mikulska traci mandat radnej. Powodem jest, niedozwolone w ustawie o samorządzie łączenie pracy radnego i ławnika sądu ■ Rząd chce zabrać miliony uzdrowiskom. Protest samorządowców. Do tej pory środki z opłaty uzdrowiskowej trafiały do budżetów gmin, które mają status uzdrowiska. Dla Kołobrzegu wyrwa w finansach wyniesie 33 mln zł, w Świnoujściu to ok. 18 mln zł. Brak konsultacji krytykował również prezydent Świnoujścia Janusz Żmurkiewicz – Nie wyobrażam sobie, żeby Świnoujście nie było uzdrowiskiem. Wolałbym, żebyśmy o tym dokumencie dyskutowali, kiedy był tworzony – mówił prezydent ■ Z każdym rokiem wzrasta liczba turystów, którzy chcą zatrzymać się w Świnoujściu. Przybywa liczba miejsc noclegowych w apartamentach. Nie wzrasta natomiast w pokojach gościnnych ■ Nożownik szalał po ulicy Kochanowskiego. Prawdopodobnie groził mieszkańcom! ■ Mordor nadciąga! Strefa płatnego parkowania wkroczy do centrum Świnoujścia ■ 14 za, 6 przeciw, jeden z radnych wstrzymał się od głosu. Projekt objęcia centrum miasta strefą płatnego parkowania ■ Jedni z najbardziej znanych w Polsce i na świecie świnoujścian Elżbieta i Krzysztof Nakliccy ofiarami wypadku. Pani Elżbieta nie żyje, jej mąż walczy o życie w szpitalu ■ Olgierd Geblewicz – „Rząd PiS zabierze pieniądze uzdrowiskom” ■ Całoroczna strefa płatnego parkowania lekiem na deficyt miejsc postojowych? 3,90 złotych za pierwszą godzinę postoju, za drugą - 4,60 zł, za trzecią - 5,50 zł. Dziś radni ustalą wielkość strefy płatnego parkowania oraz stawki, które mają w niej obowiązywać ■ Sposób „budowania po świnoujsku” polega na budowaniu nowych obiektów w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących domów, niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją, w sposób zakłócający spokój mieszkańców, wywołujących hałas i zanieczyszczenie, uniemożliwiając korzystanie z istniejących domów zgodnie z ich przeznaczeniem – pisze nasza Czytelniczka ■