POGODA

Reklama

Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [03.10.2011, 00:48:02] • Świnoujście

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

fot. Sławomir Ryfczyński

Kończąc temat świnoujskich wiatraków doszedłem do wniosku, że nie od rzeczy będzie napisanie o najbardziej znanym świnoujskim wiatraku, czyli o Stawie Młyny. O obiekcie tym powstały już nawet legendy, brak natomiast informacji o jego budowie, historii, tak w literaturze jak i w archiwach. Źródłem informacji o tym obiekcie, stały się więc dla piszącego żeglarskie pomoce nawigacyjne. Już przed ponad stu laty wydawane były locje, spisy świateł oraz tzw. wiadomości żeglarskie ułatwiające żeglugę i stanowiące swoiste morskie drogowskazy.

Lektura tych, wywodzących się jeszcze z czasów kajzerowskich wydawnictw, umożliwiła ustalenie kilku najważniejszych informacji o powstaniu i ważniejszych faktach z dziejów naszego „wiatraczka”, którymi poniżej się dzielę.

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Wycinek mapy pokazujący usytuowanie nabieżnika Stawa Młyny – Stawa Galeriowa.(fot. Archiwum autora )

W II połowie XIX wieku, na dużą skalę prowadzone były prace mające na celu usprawnienie żeglugi między portem szczecińskim a Morzem Bałtyckim, przez Zalew Szczeciński i Świnoujście. Na torze wodnym ustawione zostały pławy, w wielu miejscach zakotwiczono latarniowce, a na lądzie w najważniejszych dla żeglugi punktach, stawy nawigacyjne. U ujścia Świny postawiona została najwyższa w wówczas na świecie latarnia morska. Rozmieszczono też pierwsze światła i nabieżniki. W 1875 roku przystąpiono do usprawnienia torów podejściowych do i ze Świnoujścia, co wymagało ustawienia nabieżników, prowadzących statki o coraz większym zanurzeniu. W 1877 roku na północnym skraju zachodniego falochronu zbudowano Stawę Młyny ( Mühlen Bake ) a około 550 metrów na południe od niej Stawę Galeriową ( Galerie Bake ). W nawiasach umieściłem pierwotne niemieckie nazwy tych obiektów, w tekście stosuję już nazwy polskie.
Ich ówczesny wygląd tak opisano w informatorze Biura Hydrograficznego Cesarskiej Marynarki z tegoż roku: „Na skraju mola zachodniego znajduje się Stawa Młyny – biały cylinder z trzema skrzydłami wiatraka; około 550 od niej na lądzie znajduje się Stawa Galeriowa – biała kratownica zwieńczona czworokątnym domkiem, przykrytym czarnym daszkiem” Wysokość Stawy Młyny wynosiła 11 m. ponad poziom morza, zaś Stawy Galeriowej 17 m. Opis uzupełniał rysunek obu obiektów jak poniżej:

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Stawa Galeriowa i Stawa Młyny według wyobrażenia z 1877 r.(fot. Archiwum autora )

W jednym z kolejnych, bardziej szczegółowych opisów obiektu zapisano, że nabieżnik wskazujący właściwy tor podejściowy w główki portu, stanowiła linia łącząca górną krawędź pionowego skrzydła wiatraczka i Stawę Galeriową. Z opisu wynikało, że nabieżnik ułatwiał żeglugę tylko w porze dziennej a obie stawy nie posiadały jeszcze żadnego oświetlenia. Załączona rycina pozwalał raz jeszcze stwierdzić, że pierwotnie nasz wiatraczek posiadał tylko trzy nieruchome skrzydełka.

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Stawa Młyny według wyobrażenia w ”Poradniku żeglarskim” z 1893 r.(fot. Archiwum autora )

Do znaczących zmian w wyglądzie i funkcjonowaniu Stawy Młyny doszło między 1902 a 1908 rokiem. W związku z prowadzonymi pracami pogłębiarskimi na torze podejściowym, w 1903 roku zainstalowano światła na stawach, tak po wolińskiej, jak i uznamskiej, zachodniej stronie falochronu świnoujskiego portu. U szczytu Stawy Młyny umieszczona została silnie świecąca latarnia karbidowa, emitująca białe, przerywane światło. Przerwy uzyskano przez dodanie czwartego skrzydła wiatraka, które obracając się powodowały rytmiczne przysłaniane światła. Zainstalowany wewnątrz wieżyczki mechanizm zegarowy powodował obracanie się skrzydełek wiatraka.

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Wygląd Stawy Młyny po zmianach. Latarnia została zainstalowana w małej budce u szczytu korpusu wieżyczki.(fot. Archiwum autora )

W kilka lat potem, a konkretnie w 1911 roku nastąpiła kolejna modernizacja. Wszystkie obiekty nawigacyjne u ujścia Świny zostały zelektryfikowane w tym także Stawa Młyny. Spis świateł nawigacyjnych z 1911 roku, na stronie 378 tak to opisywał : „ Stawa Młyny na zachodniej główce falochronu. Położenie: 53º55’40” N; 14º16’55” O. Charakterystyka światła : przerywane w trzech grupach. Wysokość światła 11 m nad poziomem morza. Wysokość wieżyczki od podstawy 10,3 m. Opis obiektu: biała, okrągła wieżyczka z 4-ma skrzydłami”. Dotychczasowe źródło światła zastąpiła silna żarówka elektryczna, przesłaniana blendą, obracającą się w tempie zgodnym z charakterystyką światła.

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Stawa Galeriowa około 1911 r.(fot. Archiwum autora )

Podobną modernizację przeszła również Stawa Galeriowa. Jej ówczesny wygląd pokazuje pocztówka z tamtego okresu. O dalszych losach świnoujskiego wiatraczka, opowiem w następnym odcinku.

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 13, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-13 z 13

Gość • Wtorek [17.12.2013, 17:24:16] • [IP: 78.88.239.***]

Lubię pegazy :)

Bździągwa • Sobota [08.10.2011, 22:36:34] • [IP: 31.63.251.**]

Młynek do kawy/pieprzu, taki troszkę większejszy.

Gość • Środa [05.10.2011, 22:37:02] • [IP: 93.94.186.**]

chyba się z Renią hahaha

Gość • Środa [05.10.2011, 20:15:28] • [IP: 92.42.113.***]

ron jeremi rozdziewiczyłeś czając się na wydmach szarpiąc pompona

ron jeremi • Środa [05.10.2011, 15:49:44] • [IP: 80.245.182.***]

ja tam rozdziewiczylem niejedna wczasowiczke

Ogre • Wtorek [04.10.2011, 20:27:36] • [IP: 31.63.225.***]

15:56 - Tak, z bloku technicznego.

tubylec • Wtorek [04.10.2011, 17:43:58] • [IP: 87.207.164.***]

To bez sensu, dalej się nie będzie kręcił.

Gość • Wtorek [04.10.2011, 15:56:53] • [IP: 87.58.220.**]

dziewice zrobic?

Ogre • Poniedziałek [03.10.2011, 18:32:32] • [IP: 31.63.193.***]

Zrobić.

tubylec • Poniedziałek [03.10.2011, 14:12:03] • [IP: 62.89.110.***]

Mogły by, ale skąd dziewice ?

Ogre • Poniedziałek [03.10.2011, 12:54:50] • [IP: 31.63.193.***]

I teraz też mogły by się kręcić skrzydła.

Gość • Poniedziałek [03.10.2011, 10:47:29] • [IP: 80.245.182.***]

wiec jednak kiedys sie krecily skrzydelka

Przemek • Poniedziałek [03.10.2011, 03:05:20] • [IP: 121.45.86.***]

Super artykul, dzieki serdeczne panie Jozefie!

Oglądasz 1-13 z 13
■ Miejska Biblioteka Publiczna im. Stefana Flukowskiego w Świnoujściu serdecznie zaprasza na trzy wakacyjne wydarzenia literacko-artystyczne: • w dniu 29 czerwca (piątek) o godz. 17:00 odbędzie się spotkanie z aktorem Piotrem Gąsowskim, autorem bestsellerowej książki: „Co mi w życiu nie wyszło?” Prezentacja w świnoujskiej Bibliotece autobiografii Piotra Gąsowskiego będzie z pewnością wielką gratką dla wszystkich wielbicieli osoby i talentu tego wszechstronnego i uwielbianego artysty; • w dniu 3 lipca (wtorek) o godz.11:00 odwiedzi naszą Bibliotekę inny znakomity aktor (Teatr Kamienica) i twórca telewizyjny (m.in. TVP ABC, „Domisie”) - Tomasz Gęsikowski, który zaprezentuje fragmenty własnego słuchowiska z piosenkami dla dzieci pt.: „Tam gdzie mieszkają bajki”; • w dniu 6 lipca (piątek) o godz.17:00 – nastąpi otwarcie zbiorowej wystawy malarstwa Grupy art4art (art four art.), która tworzą artyści: Jadwiga Adrianowska, Ewa Kamińska Mikołajczyk, Maria Łapuć, Jerzy Łapuć. Siedzibą Grupy jest Pałac w Siemczynie. Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych do Biblioteki Głównej przy ul. Piłsudskiego 15. Wstęp wolny! ■
■ Ostra reakcja kapitana żaglowca Kruzensztern. Za wybryk związany z duszeniem papieża, wysadził swoich kadetów na Wyspach Owczych bez pieniędzy! ■ Nikt nie mógł przewidzieć, że losy zarządu Osiedla Karsibór potoczą się w ten sposób. Z dniem 6. czerwca 2018 roku trzech członków zarządu złożyła rezygnację z pełnionych dotychczas funkcji. Z krótkiego oświadczenia możemy dowiedzieć się że przewodniczący Przemysław Witkowski, wraz z Karoliną Kasperską, która pełniła funkcję skarbnika, oraz członkiem Andrzejem Czarnasem zrezygnowali z dalszego działania w zarządzie osiedla Karsibór ■ Pożar trawy w Przytorze. Do gaszenia pożaru wysłano kilka jednostek gaśniczych. Dym jest widoczny z daleka. Dzisiaj (wtorek) po godzinie 13.00 strażacy zostali powiadomieni o pożarze trawy przy ulicy Pomorskiej. Wysłano kilka jednostek straży. Pożar jest widoczny z kilku kilometrów (z miejscowości Lubin) ■ Kowalski - nowa twarz w muzycznym świecie. Klip do najnowszej piosenki nagrywał w rodzinnym mieście Świnoujściu ■ W ramach obchodów 100-lecia Marynarki Wojennej RP świnoujscy marynarze defilowali już ulicami miasta,i składali wiązanki w miejscach pamięci narodowej. W sobotę zapraszają do portu wojennego, w niedzielę zaprezentują swoje okręty w paradzie na wodach ŚwinyW ramach obchodów 100-lecia Marynarki Wojennej RP świnoujscy marynarze defilowali już ulicami miasta,i składali wiązanki w miejscach pamięci narodowej. W sobotę zapraszają do portu wojennego, w niedzielę zaprezentują swoje okręty w paradzie na wodach Świny ■ „Fake Taxi” w Świnoujściu? Ostrą jazdę młodzieży na tylnym siedzeniu słychać było na całym osiedlu! Okres nastu lat to specyficzny czas, gdy ma się czym, ma się z kim ale nie ma się gdzie. Rozwiązanie tego problemu znalazła młoda para, która urządziła sobie naprawdę ostrą jazdę w samochodzie na jednym z osiedlowych parkingów. Niestety, jak się okazało, głośne krzyki oraz brak przyciemnianych szyb w połączeniu z godzinami szczytu, nie było zbyt dobrym pomysłem... ■ Przytór-Łunowo. Przerwa w dostawie wody. W związku z modernizacją sieci wodociągowej biegnącej pod ulicą Zalewową w najbliższy czwartek 14 czerwca 2018 r. , w godzinach 9.00 – 14.00 nastąpi przerwa w dostawie wody dla ulicy Zalewowej od Sąsiedzkiej do Szmaragdowej oraz ulicy Zarzecze. Zakład Wodociągów i Kanalizacji przeprasza za wszelkie utrudnienia. ■ Gdy nadejdzie śmierć, będziecie czekać jak owce na rzeź. Służby ze strachu nabiorą wody w usta… Jak pokazały ostatnie wydarzenia związane z marynarzem który przed śmiercią krwawił z uszu, nosa oraz wymiotował krwią, służby nie mają planu, na to jak zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom Świnoujścia. Co więcej, podobnie jak z katastrofą w Czarnobylu, służby mają tendencję do trzymają tajemnicy do samego końca i nie informują o najważniejszych aspektach, skazując tym samym nas i nasze rodziny na śmierć. Postanowiliśmy ujawnić, jak działają służby w przypadku zagrożenia życia mieszkańców oraz to, jak niechętnie udzielają informacji na temat zagrożenia na przykładzie zdarzenia z chorym marynarzem ■ Joanna Agatowska w programie Radio Szczecin "Rozmowy pod krawatem" na pytanie redaktora o to czy była wywierana na nią presja ze strony otoczenia prezydenta Żmurkiewicza, aby się zwolniła z OSiR, odpowiedziała, że jej zwolnienie się ma związek z tym, że musi poświęcić dużo czasu na przygotowanie kampanii ■ Wielka awantura na warszowskim „Placu Pigalle”. Zaczęło się od kobiety, skończyło na polsko-ukraińskiej bójce. Podczas interwencji służby zatrzymały 8 mężczyzn narodowości ukraińskiej, zaś pogotowie zabrało do szpitala 5 mieszkańców Warszowa. Poza tym policjanci ze strażą graniczną przetransportowali obywateli Ukrainy na posterunek policji, gdzie odbyło się dokładne sprawdzanie dokumentów i stanu trzeźwości sprawców ■ To był nieprzemyślany chuligański wybryk”-kapitan żaglowca Kruzensztern przeprosił za profanację pomnika Jana Pawła II Kapitan rosyjskiego żaglowca „Kruzensztern” zdecydowanie potępił zachowanie marynarzy, którzy dopuścili się zbeszczeszczenia popiersia Jana Pawła II. Informację ze zdjęciem otrzymanym od czytelnika opublikowaliśmy na portalu iswinoujscie.pl. Kapitan żaglowca z kolei swój list w tej sprawie skierował do „mieszkańców Świnoujścia, obywateli Polski i katolików na całym świecie” ■