POGODA

Reklama


Wydarzenia

Dr J霩ef Pluci雟ki • Poniedzia貫k [28.02.2011, 00:49:05] • 安inouj軼ie

Motocyklowe 安inouj軼ie

Motocyklowe 安inouj軼ie

Pami徠kowa plakieta motocyklowego crossu w 安inouj軼iu, 1926 r.(fot. Archiwum autora )

Wieloletnie zainteresowanie dziejami naszego miasta i zwi您ane z tym szperania w archiwach oraz kontakty z innymi mi這郾ikami historii, owocuje nieraz niezmiernie ciekawymi odkryciami. Przed kilku laty zainteresowa豉 mnie dos這wnie jednozdaniowa informacja o budowanych w 安inouj軼iu motocyklach.

Przez wiele lat, przy ka盥ej okazji 這wi貫m nawet drobne informacje dotycz帷e tego tematu, pod lup bra貫m zdj璚ia, szukaj帷 informacji fotograficznych. W efekcie pouk豉da造 si te odpryski w ciekawy przyczynek do dziej闚 miasta i motoryzacji, kt鏎y chc czytelnikom zaprezentowa. Jak zawsze, nieco podk豉du historycznego.

Po I wojnie 鈍iatowej, 安inouj軼ie do嗆 szybko otrz御a這 si z uci捫liwo軼i wojennych, staraj帷 si o przywr鏂enie pozycji czo這wego w Niemczech nadmorskiego kurortu. Po do鈍iadczeniach lat przedwojennych, zdawano sobie spraw, 瞠 dla osi庵ni璚ia tej pozycji sam nadmorski piasek i uroda pla篡 nie wystarcz, 瞠 go軼iom, szczeg鏊nie tym zamo積ym, nale篡 proponowa co wi璚ej. Takim magnesem by豉 m.in. mo磧iwo嗆 uprawiania sportu i ogl康ania imprez sportowych. Do najbardziej widowiskowych, a bardzo popularnych, nale瘸 w闚czas tenis, zawody hippiczne, 瞠glarstwo i w闚czas nowo嗆 - si sport motocyklowy. W ten spos鏏 w pocz徠kach lat 20-ych ubieg貫go wieku 安inouj軼ie by這 jednym z licz帷ych si o鈔odk闚 uprawiania sportu motorowego.

Jak zawsze, za ka盥ym dzia豉niem kryje si pasja i dzia豉nie ludzi. Owa motoryzacyjna kariera miasta zwi您ana by豉 bez w徠pienia z faktem zamieszkania tu dw鏂h m這dych, bardzo zdolnych a rzutkich in篡nier闚 mechanik闚, nosz帷ych nazwiska Markardt i Winter. Ci dwaj m這dzi ludzi, wsp鏊nie za這篡li wytw鏎ni rower闚 i motocykli, kt鏎e zreszt sami konstruowali. Konstrukcja motocykla, bardzo jak na owe lata udana, nosi豉 nazw „MAWI” stanowi帷 skr鏒 nazwisk swych konstruktor闚.

Motocyklowe 安inouj軼ie

Reklama 鈍inoujskiej wytw鏎ni motocykli MAWI zamieszczona w dzienniku „Swinmnder Zeitung” z 1924 r.(fot. Archiwum autora )

Pierwsze egzemplarze to by造 w gruncie rzeczy rowery z dodatkowym nap璠em. Maszyny, kt鏎e okre郵i mo瞠my mianem lekkiego motocykla, no mo瞠 motoroweru, zbudowano oko這 1922 roku. By造 one, jak na owe czasy bardzo nowoczesne, nap璠zane jednocylindrowym dwusuwowym silnikiem o pojemno軼i skokowej ok. 150 ccm, i mocy 1,5 KM. Dwuosobowy motocykl posiada mocn ram typu rowerowego z doln belk okalaj帷 silnik, zbiornik paliwa podwieszony pod ram i pasowy nap璠 tylnego ko豉. Posiada te sprz璕這 specjalnej konstrukcji, ze zdawczym ko貫m pasowym o zmiennej 鈔ednicy, b璠帷e namiastk skrzyni bieg闚. By to wi璚 ju pojazd, kt鏎y 鄉ia這 mo積a by這 nazwa motocyklem. Wytworzono ich mo瞠 kilkaset zaledwie sztuk, a warsztat, w kt鏎ym cha逝pnicz metod tego dokonano, mie軼i si tu przy dawnej odlewni na ulicy Karsiborskiej.

Motocyklowe 安inouj軼ie

Wytworzony w 安inouj軼iu motocykl MAWI na zdj璚iu z 1929 roku.(fot. Archiwum autora )

Zachowany, by mo瞠 jedyny egzemplarz motocykla MAWI, mia貫m okazj ogl康a w pracowni konserwacyjnej Muzeum Techniki w Berlinie, przed kilkunastu laty. Pokazany mi wtedy egzemplarz, by w op豉kanym zaiste stanie i szczerze m闚i帷 pokazuj帷y mi go pracownik muzeum, nie do ko鎍a by przekonany, czy jest to faktycznie motocykl rodem ze 安inouj軼ia, czy z wytw鏎ni DKW. W warsztacie MAWI, wytwarzano te w豉snej konstrukcji rowery.

Ale nie tylko konstruowanie i produkcja motocykli, by豉 ich pasj. Konstruktorzy, przy wsp馧udziale kilku miejscowych fanatyk闚 motocykli, stali si organizatorami miejscowego zwi您ku motocyklist闚, a tak瞠 naturalnie pierwszych rajd闚 i cross闚. Od tego ju by豉 bliska droga do podj璚ia si przez 安inouj軼ie organizacji imprezy ciekawszej, a mianowicie Mi璠zynarodowego Wy軼igu Motorowego nazywanego w skr鏂ie Pucharem Kurort闚. Pierwsze zawody rozegrane zosta造 w 1924 r., przy udziale oko這 120 zawodnik闚 ze wszystkich niemal pa雟tw nadba速yckich. Kr鏒ka informacja o trasie owego crossu. Start nast瘼owa przy obecnym przej軼iu granicznym na Ahlbeck potem trasa prowadzi豉 w kierunku na Zirchow, Garz i zn闚 w kierunku 安inouj軼ia.

Po przejechaniu przez obecn Grunwaldzk, Konstytucji 3 Maja i Wojska Polskiego nast瘼owa這 zamkniecie p皻li licz帷ej oko這 17 km. Ca造 cross zamyka si pi璚iokrotnym przejechaniem owej trasy.

Motocyklowe 安inouj軼ie

Start do motocrossu w 1926 roku. (fot. Archiwum autora )

Impreza 軼i庵a豉 du膨 liczb mi這郾ik闚 tej nowej w闚czas a bardzo widowiskowej dyscypliny. Wzd逝 ca貫j trasy ustawia這 si tysi帷e widz闚. Na impreze 軼igali do 安inouj軼ia nawet tak znakomici mi這郾icy tego sportu jak ksi捫 Zygmunt Pruski oficjalny nast瘼ca tronu nie istniej帷ego ju w闚czas Cesarstwa Niemieckiego. Oczywi軼ie, jego obecno嗆 przysparza豉 imprezie splendoru i stanowi豉 magnes dla setek snob闚 z ca造ch Niemiec. 荑 wy軼ig motorowy w 安inouj軼iu rozgrywano do 1926 r.

Motocyklowe 安inouj軼ie

Medal wybity w 1925 r. dla upami皻nienia motocrossu w 1925 r. (fot. Archiwum autora )

Tak pomy郵nie rozwijaj帷a si produkcja motocykli jak i crossowa kariera miasta przerwana zosta豉 gwa速ownie. W czasie rozgrywanych w 1926 roku zawod闚 motocyklowych zgin掖 wspomniany konstruktor motocykli i jeden z animator闚 imprezy Markardt. W rok po jego 鄉ierci imprez przeniesiono do Ko這brzegu, ale tam nie przyj窸a si i mo積a powiedzie, 瞠 zgas豉. Wytw鏎nia MAWI przesta豉 r闚nie istnie. Rozw鎩 du篡ch, fabrycznych wytw鏎ni motocykli DKW czy NSU z sieci sprzeda篡, marketingiem i serwisem na terenie ca造ch Niemiec nie da szans utrzymania si ma貫j wytw鏎ni motocykli.

Motocyklowe 安inouj軼ie

Parada w 100 – lecie 鈍inoujskiego uzdrowiska, 1924 r.(fot. Archiwum autora )

荑czesna wytw鏎nia motocykli by豉 przedmiotem dumy mieszka鎍闚. Dano temu wyraz podczas wielkiej parady zorganizowanej w 安inouj軼iu w 1924 r. w setn rocznic powstania uzdrowiska. Na wozie ci庵nionym przez konia pokazywano jak to na burcie napis g這si wytwory „ Najm這dszego przemys逝 安inouj軼ia” a mianowicie rower i motocykl z wytw鏎ni MAWI.

廝鏚這: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 28, skomentuj, drukuj, udost瘼nij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodaj帷 komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Polityk prywatno軼i.

Zauwa篡貫 b陰d lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Ogl康asz 1-25 z 28

Go嗆 • Niedziela [06.03.2011, 20:02:27] • [IP: 92.42.112.***]

ha ha ha ha ha ha ha...

Go嗆 • Niedziela [06.03.2011, 20:01:27] • [IP: 87.207.175.***]

Mieszkam daleko ale urodzi貫m si i wychowa貫m w tym mie軼ie. Z niecierpliwo軼i czekam na taki projekt !

Go嗆 • Niedziela [06.03.2011, 14:30:03] • [IP: 80.245.180.**]

z checia przylacze sie do projektu - Stare Swinoujscie..

SGM • Sobota [05.03.2011, 20:22:40] • [IP: 80.245.182.***]

Ok dzi瘯uje zapisa貫m

J. Pluci雟ki • Sobota [05.03.2011, 16:58:57] • [IP: 80.245.191.***]

Do Pana SGM. M鎩 adres to: ajax13@uznam.net.pl Dzi瘯uj za gotowo嗆 w陰czenia sie w bardzo dobry projekt. Pozdrawiam. J.P.

Go嗆 • Sobota [05.03.2011, 16:41:45] • [IP: 80.54.123.**]

wspanialy artykul

SGM • Sobota [05.03.2011, 12:07:57] • [IP: 80.245.182.***]

Panie J霩efie mo積a, maila do Pana prosi chcia貫m podes豉 kilka koncepcji odno郾ie zrobienia stronki (portalu) Stare 安inouj軼ie. Pozdrawiam wszystkich pasjonat闚 -cia !!

Go嗆 • Sobota [05.03.2011, 09:54:50] • [IP: 95.129.226.**]

Dzi瘯ujey Panie J霩efie.

Go嗆 • Pi徠ek [04.03.2011, 15:09:52] • [IP: 88.156.233.***]

miodzio Panie J霩efie..miodzio!

Go嗆 • Czwartek [03.03.2011, 21:03:08] • [IP: 80.55.147.**]

Dobra lekcja historii pozdrawiam Pana Pluci雟kiego

Go嗆 • Czwartek [03.03.2011, 14:34:53] • [IP: 188.33.23.***]

Zmieni sie Prezydent bedzie innaczej. Narazie trzeba czeka a zdech... Mo瞠 bed lepsze czasy

Go嗆 • 字oda [02.03.2011, 09:26:47] • [IP: 92.42.113.***]

Pami皻am ten wy軼ig na ul.疾romskiego-Sienkiewicza. Szkoda, 瞠 nie ma po nim 瘸dnych fotek. Ale to by造 czasy " z貫j komuny". Teraz to mamy imprezy. Namioty z browarem i Karuzl Cooltury

Go嗆 • 字oda [02.03.2011, 07:43:35] • [IP: 92.42.117.**]

To nie kwestia teraz - kiedy. W闚czas motocykle by造 powszechniejsze i produkowane w wielu malutki zak豉dzikach. W 安inouj軼iu by造 dwa zak豉dy sk豉daj帷e motory, ale ju w Szczecinie takich zak豉d闚 by這 ponad 10. Wi瘯szo嗆 pad豉 w latach 30., kiedy rynek zdominowali duzi producenci - NSU, DKW, BMW itp, a upadek ma造ch przyspieszy Wielki Kryzys.

Go嗆 • Wtorek [01.03.2011, 23:10:13] • [IP: 217.97.193.***]

a teraz?? ------nic si nie op豉ca!! :-) :-))

Go嗆 • Wtorek [01.03.2011, 18:20:35] • [IP: 92.42.117.**]

Tu jest, chyba jedyny dost瘼ny w sieci, rysunek motocykla Rupp: nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Rupp_500_cc_193
1.jpg

Go嗆 • Wtorek [01.03.2011, 18:12:40] • [IP: 92.42.117.**]

Pi瘯ny artyku, ale nie pe軟y. MAWI produkowa豉 nie motocykle a motorowery i tak te klasyfikowane je przed wojn. By豉 natomiast w 安inouj軼iu tak瞠 fabryka kt鏎a produkowa豉 ju prawdziwe motocykle i nazywa豉 si Rupp Motorrad AG, adres: Grne Fl踄he, Swinemnde

Go嗆 • Wtorek [01.03.2011, 16:55:13] • [IP: 88.156.235.***]

czyli tradycje motocyklowe mamy w naszym miescie dlugie :-)))

Go嗆 • Wtorek [01.03.2011, 15:57:26] • [IP: 83.21.134.**]

do 234...By豉 wtedy taka moda w鈔鏚 motocyklist闚 Dodawano eteru i oleju rycynowego st康 ten zapach, niekt鏎zy zdejmowali t逝miki a to w dwu taktach nic nie dawa這 bo t逝mik stanowi tz. rezonator i poza ha豉sem tylko zmniejsza moc i zwi瘯sza zu篡cie paliwa. Przy cztero taktach to minimalnie zwi瘯sza moc.Mam nadziej 瞠 wyja郾i貫m sk康 ten zapach.

Go嗆 • Wtorek [01.03.2011, 15:13:12] • [IP: 64.12.117.**]

W latach 70 krecono film wojenny na ul.Kollataja robili go ludzie ze Swinoujscia amatorzy pamietam motory niemieckie i polskie Junaki a na nich Niemcy zdobywali kiosk Pana Krzyka

Go嗆 • Wtorek [01.03.2011, 14:02:48] • [IP: 88.156.234.***]

W pierwszej po這wie 60 lat na ul.疾romskiego-Sienkiewicza by organizowany wy軼ig motocyklowy.Co wspania貫go! Nie wiem na jakim paliwie wtedy jezdzili ale zapach spalin by fenomenalny.圭igali si na Junakach, by造 2 b. g這郾e skutery czeskie i jakie inne marki. By貫m wtedy ma造m ch這pcem i tyle pami皻am.

Go嗆 • Wtorek [01.03.2011, 09:11:01] • [IP: 93.94.184.**]

SUPER ARTYKU bardzo interesuj帷y, pami皻am jak w 安inouj軼iu by造 zloty motocyklowe na przeciwko prom闚 bielik by豉 du瘸 polana i w豉郾ie tam nie pami皻am dok豉dnie czy zaczyna造 si czy ko鎍zy造 zreszt w tedy by貫m ma造m ch這pcem frajda by豉 niez豉, by mo瞠 pan to pami皻a i opisze ch皻nie poczyta bym na ten temat :-)

Go嗆 • Wtorek [01.03.2011, 08:04:49] • [IP: 80.245.180.**]

Jak zwykle bardzo ciekawy artyku P.Plucinskiego.Pozdrawiam Serdecznie.A czy co moze wiadomo w sprawie strony www.stare swinoujscie ?

Andrzej • Poniedzia貫k [28.02.2011, 19:53:09] • [IP: 46.112.34.***]

Bardzo 鈍ietny artyku, zreszt jak i inne dotycz帷e historii naszego miasta.Pozdrowienia dla autora.

Go嗆 • Poniedzia貫k [28.02.2011, 18:43:24] • [IP: 95.129.226.**]

Pozdrowiernia dla cz這nk闚 Klubu Turystyki Motorowej BRYZA !

pancur • Poniedzia貫k [28.02.2011, 15:33:18] • [IP: 80.245.186.***]

Pozdrowienia dla pana Rados豉wa Gajcy. Kiedy kolejny zlot Junaka w 安inouj軼iu?

Ogl康asz 1-25 z 28
■ Dn. 24.08.2019 (sobota) przed godz. 19:00 na przej軼iu dla pieszych (skrzy穎wanie ulic Wojaka Polskiego i Ba速yckiej) przeprowadza陰m rower. Przewr鏂i陰m si i z豉ma豉m r瘯. 安iadk闚 tego zdarzenia prosz o kontakt tel. 694930076 ■
■ We wtorek w pierwszj cz窷ci dnia na p馧nocy kraju, nast瘼nie r闚nie na zachodzie oraz w centrum spodziewane s silne porywy wiatru wiej帷ego z p馧nocnego-zachodu i zachodu o pr璠ko軼i maksymalnej do 70-80 km/h. ■ Prognozuje si wyst徙ienie na wybrze簑 silnego, p馧nocno-zachodniego wiatru osi庵aj帷ego w porywach 70-75 km/h. ■ Post瘼owanie prokuratury b璠zie tu mia這 kilka p豉szczyzn. Bezpo鈔edni przyczyn 鄉ierci dw鎩ki nastolatk闚 b璠 bada biegli s康owi. Poza tym prokuratura wszcz窸a post瘼owanie w kierunku przyczyn wypadku drogowego w ruchu l康owym ze skutkiem 鄉iertelnym. Prowadzone s r闚nie czynno軼i zwi您ane z przes逝chaniem w charakterze 鈍iadk闚 os鏏, kt鏎e mog posiada jak彗olwiek wiedz na temat okoliczno軼i tego zdarzenia ■ Trwaj帷e prace poszukiwawcze nie przynosi造 efektu. Dopiero zaanga穎wanie si prywatnej firmy zajmuj帷ej si pracami nurkowymi pozwoli這 odnale潭 w Kanale Piastowskim cia豉 nastolatk闚. Na pomoc by這 jednak za p騧no. Oboje byli pod wod oko這 2 godzin. Dwie godziny p騧niej, w akcj poszukiwawcz zaanga穎wa豉 si prywatna firma pracepodwodne.com, kt鏎a sprawdza grunt pog喚bianego przez Urz康 Morski w Szczecinie toru wodnego. Na Kanale pojawi si ich statek do badania dna. O godz. 20.08 pod wod zszed jej p貫twonurek. Oko這 p馧 godziny p騧niej w wodzie znaleziono dwa cia豉 ■ Mieszkanka przestrzega: Kto zn璚a si nad kotami! Do redakcji zwr鏂i豉 si Mieszkanka 安inouj軼ia, kt鏎a przestrzega w豉軼icieli, b康 osoby dokarmiaj帷e koty dzia趾owe. W li軼ie mo瞠my przeczyta jakich okrucie雟tw si kto dopu軼i wobec tych niewinnych zwierz徠 ■ Radni podzieleni w sprawie sytuacji w PEC-u. Opozycja domaga si szczeg馧owych wyja郾ie, stronnicy prezydenta popieraj jego stanowisko o koniecznym post瘼owaniu s康owym. W obronie zwalnianego z pracy zwi您kowca NSZZ "Solidarno嗆" b璠zie dzi demonstrowa przed zak豉dem, na ulicach i przed Urz璠em Miasta ■ Kontrowersje wok馧 dopuszczenia do g這su przedstawiciela "Solidarno軼i" na sesji Rady Miasta.Po jego wyst徙ieniu obrady przerwano w celu spotkania przewodnicz帷ych klub闚 radnych z prezydium rady ■ Przewodnicz帷y NSZZ "Solidarno嗆" Pomorza Zachodniego do radnych 安inouj軼ia: "Prezes PEC-u w 安inouj軼iu, zwalniaj帷 przewodnicz帷ego zak豉dowej "Solidarnosci" z豉ma豉 kodeks pracy oraz ustaw o zwi您kach zawodowych ■